Arda Kutsal Netten Bildiriyor
Nisan 29th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Berker • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle
Blograzzi ve Webrazzi sitelerinin sahibi olan Arda Kutsal, 15 Nisan tarihinde Burak Büyükdemir’in yürütmekte olduğu e-ticaret dersi kapsamında misafirimiz oldu. Arda Kutsal ayrıca kurulalı yaklaşık 6 ay olan ve internet sitesi henüz hazır olmayan Crenvo Bilişim Danışmanlık şirketinin de kurucusu. Kendisi yaptığı sunumda Crenvo üzerinden internet ile ilgili genel bilgilerden, melek yatırımcılardan, web 2.0‘dan ve yeni trendler bahsetmiş, ayrıca
sorularımızı yanıtlamıştır.
Crenvo
Crenvo henüz yeni bir şirket olduğundan, hakkındaki bilgileri
doğrudan birinci ağızdan aktarmakta fayda var. Aşağıda aktarılan Crenvo’nun hedeflenen fonksiyonları ile ilgili bilgiler Webrazzi’den alınmıştır.
Crenvo ana işi olarak internet şirketlerine danışmanlık hizmetleri sağlamaktadır. Bu hizmet kapsamını strateji, pazarlama, ürün, yönetim ve yatırım danışmanlığı gibi alt konulara bölmek mümkün.
- Eğitim: Crenvo‘nun danışmanlığa bağlı sağladığı alt hizmetler de araştırma ve eğitimdir. Eğitim alanında şu an için Web 2.0 ve Enterprise 2.0 gibi tamamen kurumlara özel seminer/eğitim programları mevcuttur.
- Araştırma: Araştırma hizmetinin kapsamı ise tahmin edileceği gibi dönem dönem Webrazzi‘de kısa parçalarına yer verilen özel araştırma raporlarıdır. “Türkiye’de sosyal ağlar”, “potansiyel yatırım alanları”, “Türkiye’de web girişimi satın alma trendleri” gibi. Bu raporlar şirketlere özel hazırlandığı için detaylarının paylaşılması herzaman mümkün olmuyor.
- Yatırım: Crenvo‘nun danışmanlık dışında bir süredir bağlantılar kurarak hayata geçirilmeye çalışılan bölümü ise yatırımdır. Burada tercih edilen model melek yatırım olup, Crenvo‘nun küçük çaplı kendi kaynağı ile birlikte şirket dışından önemli melek yatırımcıların sağladığı kaynağın yönetilmesi şeklinde çalışmaktır.
Y-Combinator
Henüz hayata geçmemiş, çok erken zamandaki projeler için, henüz ortada ürün olmasa da yapılan yatırımlar melek yatırım (Business Angel) olarak adlandırılmaktadır. Bu yatırımların miktarları genellikle çok büyük olmuyor. Arda Kutsal’ın söylediğine göre Türkiye’de uygulanacak
yatırım sisteminin benzeri, ABD’de yer alan Y-Combinator kuruluşu tarafından bir süredir uygulanmakta. Bu kuruluş internet sitesinde belirttiğine göre “yaşlı olanlardansa zeki olanlara” ve “formal iş planlarındansa yeni fikirlerin kalitesine” daha çok önem veriyor. Yatırım miktarı genellikle 25000$ seviyesini geçmiyor ve gelirin %5-6’sına ortak olunuyor. Türkiye’de bu yüzdenin daha fazla olması düşünülüyor çünkü aynı paraya daha çok fırsat yakalamak mümkün. Yatırımcı kuruluş, yatırım geri dönüşleri konusunda aceleci olmuyor.
Web 2.0
Web’in gelişimi ile ilgili bir yazıyı önümüzde günlerde detaylı bir şekilde yazmayı düşündüğümden burada kısaca bahsediyorum. Web 2.0 öncesine kadar alışılmış durum, içeriğin internet sitesi tarafından verilmesi ve kullanıcıların takip etmesi iken Web 2.0 ile birlikte artık kullanıcılar da içerik oluşturmaya dahil olmaktadır. Peki tek fark bu mu? Hayır.
Web 2.0 ile birlikte çok daha kapsamlı bir değişim sürecine girilmiştir. Bu süreçte;
- Tasarıma göre içerik değil içeriğe göre tasarım dönemi başladı.
- Site tasarımları önem kazandı ve teknoloji, belirleyici bir unsur haline geldi.
- RSS takibi gibi modüler paylaşımlar mümkün oldu.
- Süslü ve gösterişli grafik kullanımı azaldı.
- Kullanıcıya güven önem kazandı. İçerik oluşturmaya dahil edildi (ör: wikipedia).
Peki bunun bir adım sonrasına, yani Web 3.0’a bakacak olursak, artık semantik (anlamlı) arama motorları ve veri tabanları görmekteyiz. Web 3.0’ın yaygınlaşmaya başlaması 2010 yılı olarak öngörülmekte, peki ama Türkiye bunun neresinde?
Arda Kutsal, Türkiye’de kullanıcıların henüz Web 2.0’a hazır olmadığını belirtiyor ve örnek olarak Vikipedi’nin (Türkçe Wiki) içeriklerinin yeterli olmadığını söylüyor. Henüz ortak bilgi oluşturulmasının, bilgi paylaşımının yeterli düzeyde olmadığı Türk kullanıcılar Web 3.0’a geçebilir mi? Evet geçebilir. Bu noktada Arda Kutsal, “zaten Türkiye’de bazı aşamalar tam sindirilmeden bir sonrakine geçilmeye alışılmış, bunu da yaparız” diyor ve örnek veriyor:
“Alışveriş alışkanlıkları ile ilgili olarak şu karşılaştırmayı yapalım. ABD ve Avrupa’da tüketiciler klasik alışveriş tarzının yanı sıra, telefon ile sipariş, katalog ile sipariş ve telemarketing gibi süreçleri de yaşamıştır. Bu nedenle şu an fiziksel satın almanın alternatifi olarak internet üzerinden satın alma konusunda bir sıkıntı yaşanmıyor. Ancak Türkiye’de insanlar dün marketten alışveriş yaparken bugün bir anda karşılarına internetten alışveriş seçeneği çıktı ve doğal olarak bu geçişte birtakım sorunlar yaşanıyor.”
Facebook’un Öğrettikleri
Bundan birkaç yıl önce tasarımı sıradan olan, sadece İngilizce içeriği olan ve kullanımı da oldukça karmaşık olan bir sosyal ağ sitesinin Yonja.com’u sarsacağı söylenseydi pek de ciddiye alınmazdı. Ancak sunduğu yenilikler, içerik oluşturulmasına kullanıcının ortak edilmesi, geri bildirimler ile ilgiyi sürekli taze tutma, çeşitli puanlama seçenekleri ve kişiselleştirmeler ile rakiplerinden farklılaşan Facebook, bugün rakip olarak ele alabileceğimiz Yonja’yı oldukça sarsmıştır. Bundan sonrası ne olur? Arda Kutsal’a göre artık sosyal ağları bir kenara bırakma zamanı geldi, çünkü yeni trend topluluklar (community) olacak. İnsanlar artık, iş arkadaşları ile buluştu, ilkokul arkadaşları ile buluştu, herkesle buluştu. Bundan sonra artık önem kazanacak olan, ortak yönleri olan insanları bir araya getirecek içerikler sunmak ve topluluk ağları oluşturmak.
2008’in Bombası
Friendfeed bu yıl adından çokça söz ettireceğe
benziyor. Arda Kutsal’ın deyimiyle “2008’in Twitter’ı” olan Friendfeed; youtube, flickr, del.icio.us, twitter gibi farklı sitelerde hesaplara sahip olan kullanıcıların bu hesaplarını tek bir çatı altında topluyor ve geri bildirimler ile yapılan her değişiklikten kullanıcı haberdar ediliyor.
Arda Kutsal son olarak e-ticaret alanında Türkiye’de hala çok potansiyel olduğunu ifade ediyor. Öyle ki tüm bu yeni gelişmelere rağmen hala klasik e-ticaret bile yapmanın mümkün olduğunu, bunun yanında niş alanlara yönelmek veya yeni uygulamaları takip etmek gibi seçeneklerin de olduğunu belirtiyor. Biz de kendisine, bize aktardığı değerli bilgiler için teşekkür ediyoruz.