Başarının sırrı e-mbrio’da saklı
Şubat 26th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Pınar Bilgin • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle
9 Şubat’ta dersimize konuk olan e-mbrio genel müdürü Hamit Kekeç, internet dünyasında hayati olduğunu düşündüğü noktaları ve stratejileri bizimle paylaştı.
Kısaca e-mbrio hakkında bilgi vermek gerekirse; e-mbrio yanlış işe girmemek” ilkesiyle, yaratıcı iş fikirleri bulan, bulunmuş olanlara yatırım yapan bir kuruluştur. Temel motivasyonları ise; hiç şans bulamamış, doğru yönlendirilmemiş, sonuna kadar desteklenmemiş sanal ortamdaki bütün fikirleri doğru bir şekilde değerlendirerek, “ilk gerçekleştiren” veya “ilk doğru gerçekleştiren” olmaktır. DataProfil, SuperTeklif, Tio, BelgeTurk, Vendio ve KolayTedarik, e-mbrio‘nun öncü ve sıradışı girişimleridir.
Tarım çağı ve sanayi çağından sonra internet ile gelen bilgi çağında artık bilgiye ulaşmanın değil, o bilgiyi yorumlamanın ve özümsemenin önemli hale geldiğini vurgulayan Kekeç, bilgi çağının da yerini yavaş yavaş “yetenek çağı”na bırakmaya başladığını söyledi. Kekeç ayrıca, iş hayatında başarıya ulaşanların yetenek ve vizyon sahibi “doğru insanlar” olduğunu ekledi. Doğru insanlar vizyon üretir ve vizyonu neyse o insan en fazla onu yapar. Yani doğru insanlar büyük düşünebilen insanlardır.
2006 yılında Don Tapscott ve Anthony D. Williams‘ın yazmış olduğu “Vikinomi”den de sık sık alıntı yapan Kekeç, stratejik işbirliklerinin günümüzde önemli hale geldiğine değindi. İş hayatında başarıyı elde etmek için “kaldıraç etkisi” yapan işbirliklerine zekayı katıp, nefesi (sermayeyi) de arkaya almanın önemini belirtti. Eğer sermayeniz daha yolun ortasında yetmiyorsa, en iyi projeler bile hayata geçmez ya da başkaları tarafından çalınır. Ayrıca internette “yanlış iş”lere girişmenin affedilmez olduğunu da sık sık vurgulayan Kekeç, kurulan internet şirketlerinin sadece binde 2 sinin ayakta olduğu da hatırlattı ve şu cümleyi sıklıkla telafuz etti : “İnternet dünyasında ya 1’siniz, ya da hiç!”
İnternette iş yapmanın 4 doğrusu
İnternette iş yapmanın ne kadar riskli olduğunu ve stratejik kararlar gerektirdiğini defalarca vurguladıktan sonra Kekeç, başarılı olmanın anahtarı olan ve birbirini kabuk gibi saran 4 doğruyu şu şekilde anlattı:
1. Doğru insan= Yetenek, vizyon ve liderlik
İnsan çekirdektedir ve eğer başarılı olmak istiyorsanız çekirdeğe vizyon sahibi olan ve takımını bu vizyona kitlemiş bir lider koymalısınız. Çünkü doğru iş, çekirdekten yani doğru insandan başlar.
2. Doğru iş=”ilk” ya da “doğru ilk”
“Fikrinizi 6 dakikaya sığdırabilirmisiniz?” Yapmak istediğiniz işi karşınızdakine 6 dakikada anlatamıyorsanız işiniz biraz zor, çünkü anlattıklarınızın ilk 6 dakikadan sonrasını kimse dinlemeyecektir.
Kekeç‘in değindiği bir başka konu da, sadece “doğru” işi yapmanın değil, o işi de “doğru” yapmaın gerekliliğiydi. Bunun yanı sıra entegre iş modeli kurgulama sanatı, yani stratejik iş modeliyle sinerji oluşturup 1+1=10 yapabilmek de günümüzde başarılı faktörüdür.
Ve tabii ki doğru hedef kitleyi belirlemek, odak kitlesini fazla dağıtmamak da doğru iş yapmanın gereklerindendir. Artık herkesin herşeyi yok! Tabir-i caizse “1 numaralı siteyim ne iş yaparsam satar” mantığı artık yürümüyor. Buna ise en iyi örnek ise, sürekli yeni projeler üreten fakat hala gelirinin %80ini arama motorundan kazanan Google‘dur.
Peki ya bir çok fonksiyonu olan oldukça gelen bir portal haline gelen YahooAlexa‘da 1 numara olan Yahoo ve 4. sıradaki Google arasında bir kaşılaştırma yaparsak, 160 milyar dolar değerindeki Google karşısında sadece 40 milyar dolar değeri olan Yahoo‘nun durumunu, odak kitlesini fazla dağıtmanın faturası olarak yorumlayabiliriz. Eğer bir işte rakip belli ve çok güçlüyse, Yahoo bile olsanız bu işe girmenin bir getirisi olmayacaktır. Bu konudaki en bilinen örnek de, Yahoo‘nun açık artırma işine de girip E-bay karşısında çaresiz kalıp çekilmesidir.
Hamit Kekeç‘in burada vurguladığı bir başka strateji de “fark yaratmak” yani sürtünmesi fazla olan ve kolay kolay taklit edilemeyecek, yetişilemeyecek bir fark yaratmak. Buna verdiği örnek ise Facebook ve MySpace idi. Facebook‘u şuan Alexa‘da 7.sıralara taşıyan, binlerce kullanıcının siteye katkı yapmasını sağlayan “application ekleme” özelliği artık MySpace tarafından yetişilemez bir hal almıştır
Tüm bunları kritize ettikten sonra Sayın Kekeç, internet girişimcilerine aşağıdaki özelliklere sahip “temiz işler”i önerdi:
- İnteraktivitesi bol (kulaktan kulağa yayılabilen)
- Merak uyandıran (reklama gerek bırakmayacak)
- Kazan kazan ilkesine sahip (örneğin reklam verip, o reklamı görene de para dağıtmak)
- Sürtünmesi az (farklı noktalara çok fazla değen, yorucu, “nefesi” olanın bile yetişemeyeceği taklit edilmesi zor projeler)
- Güvenilir ve yenilikçi marka olmak (örnek: Google)
- Yeterli hedef kitlesi belirlemek (çok niş olmayan)
- Kategori/subkategori lideri olmak (örnek: Facebook)
3. Doğru pazarlama:
Doğru insan ve doğru iş ile yol çıktıysanız bundan sonraki adımınız pazarlamayı doğru yapabilmek olacaktır. Bunun için de şu gerçeklerin farkında olmak gerekir:
- Bilinen reklam ve pazarlama stratejileri artık internette etkili olmuyor. Başarı faktörü artık “kulaktan kulağa yayılım”.
- Gerilla marketing: Bilinenin ötesinde, lokal hareket ermek. Sahaya inip hedef kitleye özel hareket etmek.
- Gösterim/bannerlar öldü. Artık moda “performans”
- Konuşturuacak işler, biliçli hikayeler lazım (word-of-mouth-marketing: garajda kurulan şirketler Google, Amazon)
- Kritik rekabet avantajını iyi belirleyip ona odaklanmak.
- Daima ilk kalmak: 1. olabilirsiniz, peki 1. kalabilir misiniz?
- Aç gözlü olmamak. Baştan ne kadar sermaye gerekeceğini hesaplamak. Nefesi arkaya almak. Nefesin kesilirse başarılı olamazsın.
4. Doğru hız:
Daha önce de defalarca belirtildiği gibi, ya birinci olmak ya da doğru yapan birinci olmak için en uygun zamanda hareket etmek gerekir. Özellikle sermayenin önem kazandığı bu son ve belirleyici adımda da başarılı olmanız sizi internette anılan “ilk”lerin arasına sokucaktır.
Peki Kekeç neden sürekli ilk ya da doğru ilk olmaktan bahsediyordu? Bunun için bir alıştırma yaptık ve gördük ki, gerçekten de internet dünyasındaki 2. ve 3.ler kimse tarafından bilinmiyor. İşte farklı kategoriler için örnekler:
- Arama motoru: Google. Türkiye’de kullanım oranı %90. Türkçe modifikasyonları da önemli etken. Kullandığınız başka bir arama motoru var mı?
- İzinli pazarlama: Süperteklif.com (800.000 üye sayısı, üyelerine de para kazandırıyor: 91,900 YTL şimdiye kadar üyelerine ödenen toplam puan)
- Yemek siparişi: yemeksepeti.com/ 2. kim bileniniz var mı?
- Kariyer siteleri: kariyer.net / burada yenibiris.com istisnası geçerli
- Ürün karşılaştırma motoru: E-bay (shopping.com‘u da 620 milyon $’a satın aldıktan sonra cirosunu katladı)
- B2C (business to customer): Hepsiburada.com
- Video: youtube.com (1.65 milyon $’a Google tarafından satın alındı)
- Genel portallar: yahoo.com/ mynet.com
Hamit Kekeç kimdir?
1974 İstanbul doğumlu Hamit Kekeç, 1997 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi’den mezun olduktan sonra, çalışma hayatına 1997 yılında Pamukbank’ta başlamıştır. 1997-1999 yılları arasında “Dialog Direkt Bankacılık” projesinde çalışmış ve sonrasında yine Pamukbank’ta 3 yıl süre ile KOBİ ve girişimcilere yönelik “Girişimci Bankacılık” projesinin kuruluş ve gelişiminde Ürün Yöneticisi olarak çeşitli proje geliştirme ve pazarlama faaliyetlerini yürütmüştür.
2003-2006 yılları arasında Finansbank İşletme Bankacılığı’nda Ürün Geliştirme Müdürü olarak çalışan Kekeç, geliştirdiği yenilikçi ürün ve projelerle Finansbank KOBİ Bankacılığı’nın hızlı büyümesinde aktif rol oynamıştır. “KobiFinans” markası altında KOBİ’lerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere, KobiFinans Dergisi, kobifinans.com.tr, KobiFinans Danışma Hattı gibi vizyoner projelerin hayata geçmesini de sağlayan Kekeç, Girişimci ve KOBİ’lerin ihtiyaçlarını yakından tanımaktadır.
2006 yılından itibaren işe başladığı Teknoloji Holding‘de de, yeniden yapılanma sürecinde e-business alanındaki yeni yatırım kararlarında etkili olan Kekeç, İş Geliştirme bölümünden sorumlu olarak başladığı holding bünyesindeki görevine, halen Embrio A.Ş.’nin Genel Müdürü olarak devam etmektedir. (Kaynak: e-mbrio)
