Digg’lenen digg’lenene…

Şubat 19th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Canan Aktan • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle

Sade ve basit bir arayüze sahip olan digg, kullanıcılar tarafından etiketlendirme olarak nitelenen folksonomy’nin esneklik ve kullanışlılık avantajından fazlasıyla yararlanan sosyal imleme sitelerinden biri.
Peki bu sitede neler yapılıyor?
Kişiler daha çok teknolojik haberler olmak üzere istedikleri konularda yazı, fotoğraf, video, podcast gönderebiliyor. Bu yolla arkadaşları ve diğer kullanıcılar ile kendi beğendikleri, güldükleri, etkilendikleri vs. videolarını, haberlerini, yazılarını, fotoğraflarını paylaşabiliyorlar. Bu paylaşılan girdilere insanlar yorumlar yapabiliyor ve konu hakkındaki fikirlerini diğer kullanıcılarla paylaşabiliyorlar.

Yine kullanıcılar tarafından başlıklar, tanımlamalar ve kategoriler ayarlanarak yeni blog girdileri, basın bildirileri veya haberlere işaret ediliyor ve diğer kullanıcılar tarafından “digg it!” butonu vasıtasıyla bunların değerlendirilmesi isteniyor. Eğer bu içeriklerden herhangi biri kullanıcılar tarafından sıklıkla “digg”lenirse ana sayfaya yükseliyor ve hatta ana sayfada en üstlere kadar çıkabiliyor…
Kısaca sitenin bütün konsepti “Sosyal işaretleme” ile kullanıcılar tarafından oluşturuluyor. Bu da Web 2.0 uygulamasının tam anlamıyla yerine getirildiğinin apaçık örneği…

İş modeline bir göz atacak olursak, Digg’in, web topluluğunun sosyal dinamiği üzerine kurulmuş bir iş modeli olduğunu açıkça söylenebilir. Digg.com Amerika’daki herhangi bir konudaki websiteleri arasında  ilk 25, dünyada ise ilk 100 site içinde yer almakta. Yeni, farklı, henüz yayınlanmamış bir haber, video vs. ilk  olarak bu siteye düşüyor. Kullanıcılar tutkuyla ve kendini adamış şekilde bilgisayarı açar açmaz siteye giriş yapıyor, gün geçmesin ki kullanıcı sayısı kat be kat artmasın. Tabi bu artışta mevcut kullanıcıların da payı çok çok büyük. Neredeyse %95’i bu siteyi arkadaşlarına önerdiğini söylüyor. Yani sitenin popülerliğinde Word of Mouth (Ağızdan Ağıza Pazarlama) ‘un katkıları yadsınamayacak kadar fazla.
Sitenin içinde ilgili konuyla bağlantılı reklamlara rastlamak mümkün. Mevcut üyelerinden veya yeni kayıtlardan para almıyor. Site yoğun bir trafiğe sahip dolayısıyla genel olarak reklamlardan para kazanıyor.

Digg.com tam olarak nedir, nasıl kullanılır?                  

1. Keşfet
Diyelim ki geçen gün yazmış olduğum ortakantin.com başlıklı yazımı beğendiniz ve ileride tekrardan kolayca ulaşabilmek için saklamak istiyorsunuz. Ya da bunu digg.com’daki diğer kullanıcılarla paylaşmak, onların yorumlarını okumak, yazının onlar tarafından oylanmasını istiyorsunuz. Digg.com da oturum açtıktan sonraki basit bir girdi ekleme sürecinden sonra eklediğiniz girdi Bekleyenler bölümünde kuyruğa alınıyor.
Kullanıcılar tarafından belli sayıda oy almayı başaran girdiler ana sayfada görüntüleniyor. Hatta çok populer olursa, sitenin sağ kısmında yer alan ‘Top in All Topics’ listesinin ilk 10 ‘unda yer alıyor.  Eğer eklediğiniz girdi belirli bir zaman içinde yeterince oy toplayamadıysa, ne yazık ki ‘Bekleyenler’ (upcoming events) bölümünden bile çıkarılıyor.
Bekleyenler bölümünü ziyaret ederek yeni eklenen haber, video, podcast, blog gibi her türlü girdiye ulaşabilirsiniz. Takip eden girdilerin başlıkları ve tanımlamaları Spy kullanılarak, siteye düşer düşmez izlenebilir. Aynı şekilde ana sayfadaki ‘Popular’ kutucuğuna girilerek, yeni populer olmuş girdilere de göz atılabilir.
Dışarıdan girdi ekleyebildiğiz gibi, digg.com‘a başkaları tarafından eklenmiş olan girdileri de saklayabilirsiniz. Hem de daha kolay bir biçimde. Yapmanız gereken tek şey aşağıdaki gibi sarı kutucukların altındaki digg it! linkine tıklamak.
Sarı kutucukların içerisindeki sayı ise, o kaynağı kendisi için saklamış toplam kişi sayısını gösteriyor.. Sayı üzerine tıkladığınızda açılan sayfada, o kaynağı saklamış olan diğer kullanıcılarını görebilirsiniz. O kaynak hakkında yapılmış olan yorumları okuyabilir, siz de kendi fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.

Aynı şekilde kendi web sitenize Digg This buttons ikonu koyarak kendi kullanıcılarınızın  hikayelerinin de digg’de yayınlanmasını kolaylaştırabiliyorsunuz. Eğer kendi internet sitenizde bir hikaye yeterli oy alıp Digg.com’un anasayfasında yayınlanırsa, sitenin trafiğinin bir anda artması an meselesidir.
Digg’in bu etkisi bazen olumsuz yönde olabilmektedir. Örneğin, bazı çok küçük web sayfaları bile “başarılı” digg’lenme sonrasında aşırı talep görüp çevrimdışı düşmüştür. Bu Digg.com literatürüne Digg effect olarak geçmiştir. Bunun çaresi ise digglenmiş web sayfalarını mirror sunucular üzerinden hizmete sunup asıl sayfanın yükünü azaltmak imkanının doğmuş olmasıdır.
2. Seç

Beğendiğin, etkilendiğin girdiyi seçip digg’leyerek, o girdinin başarı hikayesinde ve adım adım yükselişinde sen de yer alabilirsin, aynı zamanda digglediğin girdileri saklayabilir, senin ve arkadaşlarının ilerde görüntülemesini sağlayabilirsin.
Eğer girilen bir girdinin konudan alakasız, yanlış link verilmiş, tekrar eden girdi, spam veya bir başka açıdan sorunlu olduğunu fark edersen, ‘bury’ tuşuna basarak o girdiyi gömebilirsin.  Ancak bu çok sayıda kullanıcının katılımıyla mümkün olmaktadır o yüzden diggleyeceğin veya buryleyeceğin girdiyi gerçekten doğru değerlendirmiş olduğundan emin olmak gerekir ne de olsa bu durumun senin bloğuna da yapılma ihtimalini göz ardı etmemek gerekir.
3.Paylaş

Arkadaşlarını digg.com’a davet edebilir veya onlara bu sitede rastlayabilir ve arkadaş listene ekleyebilirsin. Kurulan bu ağ arkadaşlarının senin hangi girdiyi takip edip, digglediğini izlemesine ve birlikte yeni ve populer girdileri bulup paylaşmanıza imkan sağlayabilir. Digglediğin hikayeleri arkadaşlarına veya diğer kullanıcılara gönderebilirsin. Burada dikkatleri çeken bir diğer durum ise digg.com arkadaşların birbirini Diggers, arkadaş listesinde bulunmayan kullanıcıların ise birbirini non-Diggers olarak tanımlamasıdır.
Buradan son zamanlarda social network sitelerinin literatürünün insanların diline hızlı bir şekilde nüfuz ettiği de açıkça görülmektedir.
4. Tartış
Paylaşılan, blog, video, podcast, haber yazılarına kendi fikirlerinizi ekyebilir, onları diggleyebilir veya bury’leyebilirsiniz. Aynı şekilde diğer kullanıcıların da sizin eklemiş olduğunuz girdilere yazdıkları yorumları okuyabilir, değerlendirmelerini görebilirsiniz.
Peki Digg.com’un arka planında kimler var?

Digg.com web sitesinin arka planında arı gibi çalışan bir takım var. Kurucuları olan Kevin Rose’un  2004 Kasım ayından bu yana, bir grup tutkulu veritabanı yöneticisi, tasarımcı ve diğer bireylerin de katkılarıyla yaptığı çalışmalar sonucunda Digg, internet üzerindeki en popüler bilgi kaynaklarından biri haline geldi.
Bu takım milyar dollarlık şirket olan Equinix (EQIX) kurucularından olan CEO Jay Adelson tarafından desteklenmekte.
Sitede jobs page linkiyle bu takıma ilgi alanları ve yetenekleri doğrultusunda kullanıcılar da davet ediliyor.
Sonuç
Digg.com hakkında bilgi toplarken gözüme bu formatta bir sitenin, bir Türkçe benzerinin olduğu gözüme çarptı. Oyyla.com. Sistem aynı şekilde yürüyor, yaklaşık aynı implementasyonlar ve AJAX tekniğinin avantajlarından yararlanılmış. Ve hatta kendilerini internette beğendiğiniz ve saklamak istediğiniz kaynakları ekleyebileceğiniz ve diğer insanlarla da paylaşabileceğiniz Türkçe bir Digg hizmeti olarak tanımlıyorlar. Belki de Türkçe kaynakların oyyla.com’a eklenmesi, digg.com’ a eklenmesinden daha anlamlı olabilir…Kaynaklar

http://www.digg.com

http://en.wikipedia.org/wiki/Digg

Tags: bookmarking, digg, digger, EQIX, folksonomy, Jay Adelson, Kevin Rose, podcast, sosyal işaretleme, Web 2.0

Trackback URI.