Filmden önce, filmden sonra mutlaka IMDb!
Şubat 25th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Pınar Bilgin • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle
“Vizyonda hangi filmler var?”, “Peki bu filmler hakkında nereden bilgi edinebilirim?” Bu soruların cevabını pek çok kaynaktan bulabilirsiniz. Peki ya bunları: “Casablanca’da Ingrid Bergman mı oynuyordu yoksa Audrey Herburn mü?”, “Maymunlar Cehennemi’nin ilk versiyonu kaç senesinde çekilmişti?”, “Tüm zamanların en çok hasılat filmi yapan hangisidir?”, “İlk Oscar töreninde hangi filmler adaydı ve hangileri ödül almıştı?” Eğer sizin de aklınıza sık sık bu tür sorular takılıyorsa, siz de bir IMDb müdavinisiniz demektir. Ayda yaklaşık 50 milyon kişi tarafından ziyaret edilen, Alexa‘da (page rank’e göre) 28. sırada yer alan Internet Movie Database: IMDb, (Ekim 2007 itibariyle) 17 milyon kayıtlı kullanıcısı ve 1 milyonun üzerinde başlığıyla size dünya sineması hakkında her gün yenilenen devasa bir veri tabanı sunuyor.
IMDb’yi IMDb yapan ne oldu?
Gençliğinde Cumartesi günlerini en az 10 film izleyerek geçiren, şimdinin IMDb yönetim müdürü Col 
Needham‘ın, bir gün film kaydı tutmaya kalkışmasının bugünkü IMDb’yi yaratacağı şüphesiz aklının ucundan bile geçmemiştir. Ancak o yıllarda (1989’dan bir kaç sene önce) henüz World Wide Web yok, insanların bir çok konuda haber veya yazı gönderdiği bir tartışma platformu olan Usenet popüler. Usenet’teki haber gruplarından (newsgroup) biri olan, Needham‘ın da üyesi olduğu rec.arts.movies’da da film hayranları arasında yoğun bir bilgi ve düşünce akışı gerçekleşiyor, bu tartışmalardan en öne çıkan başlıklar içinse FAQ’s (Frequently Asked Questions) listesi oluşturuluyormuş. Ekim 1990 itibariyle ise bu listeler yaklaşık 10,000 film/dizi hakkında 23,000 bilgi girişi içeriyormuş.
Grubun aktif kullanıcılarından biri olan Needham bu bilgi yığını için bir ulaşılabilirlik sağlamak üzere kafa yormaya başlamış ve Unix shell scriptleri ile o zaman “rec.arts.movies movie database” adıyla tanınan Internet Movie Database:Episode I-The Text-Only Unix Version’u oluşturmuş. 1993 yılı itibariyle de demografik öğeler, trivia, biografi, plot summaries ve movie ranking kategorileri eklenen bu veri tabanı, Cardiff Internet Movie Database ismi ile World Wide Web’te yerini almış. Serverlarını kullandığı Cardiff Üniversitesi’nin adını verdiği bu siteye gittikçe artan yoğun ilgiden dolayı artık serverların yetersiz kalması üzerine Needham bir seçimle karşı karşıya kalmış: 5 sene bu işle uğraşmak güzeldi diyip çekilmek ya da ileriye doğru çok büyük bir adım daha atmak.
Needham büyük oynamayı tercih etmiş ve 1996′da IMDb: Internet Movie Database Ltd. şirketini kurmuş. Hobi olarak başlayan bu macera, Needham ve arkadaşlarını, ayda yaklaşık 18 milyon insanın ziyaret ettiği, dünyanın en popüler sayfalarından biri haline gelen IMDb‘nin full-time çalışanları haline getirmiş. Fakat reklamlardan, lisanslardan ve ortaklıklardan elde edilen gelirlerin çoğunun ekipmanlara harcanması ile maaş ödeme sıkıntısı ortaya çıkmış. Ancak bu büyük gelişimi yakından izleyen Amazon’un kurucusu, sahibi ve CEO’su Jeff Bezos’un “bağlı ortaklık” (subsidiary) teklifi ile Amazon’un 1998’de 55 milyon dolara IMDb‘yi satın almasıyla mali sıkıntılar sona ermiş. Amazon cephesinde ise; DVD, CD ve VCD satışları için reklam kaynağı haline gelen IMDb, “Amazon’s IMDb” olarak da anılsa da aslında yönetim ve yaklaşık 100 kişi olduğu söylenen çalışan kadrosunun bu birleşmeden etkilenmediği söyleniyor.
Gelelim IMDb’nin faydalarına
IMDb Anasayfa: Anasayfada yer alan daily poll, IMDb Snapshot (top trivia, celebrity event photos…), daily trivia, daily quote, IMDb Hit List bilgileri her gün güncellenmektedir. Ayrıca box office (gişe hasılat), vizyonda filmler ve gelecek programlar, yeni çıkan DVDler ve IMDb Top 250 gibi daha bir çok bilgiye kolaylıkla ulaşabilirsiniz.
Dil: Site tamamen İngilizce olmakla beraber 500 farklı dilin bulunduğu bir Language Browser hazırlanmış. Örneğin, bir Türk filmini aratmak için bu özellik kullanıldığında sadece Türkçe dil veri tabanında arama yapılabiliniyor. Bunun dışında, ana sayfadaki sol barda IMDb sites olarak UK ve USA, translated sites olarak da İtalyanca, Almanca ve İngilizce linkleri yer alıyor. UK IMDb ve USA IMDb arasındaki fark vizyondeki filmler ve gelecek program bilgilerinin ülkeye özel olmasıdır. Çevrilmiş dillerde ise film adlarının İtalyanca, Almanca ve İngilizce’ye çevrilmiş halleri de yer almaktadır. Bunlar kullanıcıları hiç şüphesiz memnun eden ve özel hissettiren hareketlerdir. En kısa zamanda Türkçe için de bu jestleri bekliyoruz.
Üyelik: Parasız ve paralı (IMDbPro) olmak üzere 2 üyelik alternatifi var. IMDbPro ile özellikle profesyonellere bilgi girişi ya da bilgi düzeltme gibi ayrıcalıkların tanınması hedefleniyor. Ancak hala IMDb veritabanındaki bilgilerin çoğu kullanıcılar tarafından gönüllü girilmektedir ve Col Needham bu kullanıcıların arasında çok gizli haberler giren ajanların bile olduğunu itiraf ediyor. Veritabanına en fazla katkıda bulunan ve Top 150 Contributors listesinde yer alan kullanıcılar IMDbPro’ya bedava üyelik hakkı kazanıyor. Ayrıca her kayıtlı üyenin oyları filmlerim (my movies) sekmesi adı altında kullanıcı veri tabanında saklanır.
Spoiler uyarıları: Filmlerle ilgili yazılan plot summary kısmında bazen View full synopsis. (warning! may contain spoilers) şeklinde bir uyarı görülür. Bu uyarı genellikle çok detaylı bilgi verilen ve okuyucuların filmi izlemeden önce öğrenmek istemedikleri bilgiler için bir uyarıdır.
Arama: Aramak kolay, kullanmak kolay. IMDb browser’a bulmak istediğiniz oyuncu, film hatta repliği yazmanız yeterli. Herhangi bir film, oyuncu, yönetmen, prodüktör aradığınızda; profilinin hemen sağ üst köşesinde Amazon Shopping imgesi çıkar ve aradığınız prodüktör/oyuncu/film ile ilgili Amazon’da satılan tüm öğeler listelenir. Yönetmen/oyuncu profillerinde filmografi ve mini biografi, aldığı/aday gösterildiği ödüller, trivia, kişisel alıntılar (personal quotes), şu an ne yaptıkları (where are they now), gelecekteki projeleri ve hatta bazı aktörlerin filmlerden aldıkları maaşları bile yer almakta. Film/diziler içinse kamera arkası ve cast bilgileri, tüm ülkeler için gösterim tarihleri, plot outline, kullanıcı yorumları, aldığı ödüller ve adaylıklar, kategori (western, romance,comedy..), quote (alıntılar), trivia, MPAA verileri ve sıkça sorulan sorular bölümleri yer almaktadır.
IMDb Top 250 Films: Nerdeyse tüm dünyanın baz aldığı bu liste her biri (en az) binlerce izleyici tarafından beğenilmiş dünya sinemasının gelmiş geçmiş en güzel filmlerinden oluşur. Yeri gelmişken yaklaşık 3 ay önce Eşkiya‘yı 250. sırada gördüğümü belirteyim. Ancak yeni filmlerin gösterime girmesi ve kullanıcı oylarıyla listede çoğunlukla oynamalar oluyor. Ayrıca bu sıralamayı kategorilere (western, romatic, action, drama gibi) ya da top box office (gişe hasılatı) rakamlarına göre de yaptırılabilmeniz mümkün.
MOVIEmeter & STARmeter: Kullanıcıların ziyaret ediş sıklıklarına göre en çok ziyaret edilen starlar ve filmler de sürekli listeleniyor.
IMDb cephesindeki son gelişmeler
Bağımsız filmler ve yönetmenlerin bir arada bulunduğu bir platform olan Withoutabox bu sene IMDb tarafından satın alınmış. Bu olayın daha çok bağımsız film yapımcılarının yüzünü güldürdüğü söyleniyor. Bu birleşmeden sonra eklenen Independent Film at IMDb seçeneği ile kullanıcılar bağımsız film festivallerini film ve tarihleriyle birlikte takip etme fırsatı bulurken, yapımcılar da filmlerinin reklamını yapabilme ve izleyiciye ulaşabilme imkanı bulmuş oluyorlar.
Kaynaklar
- LA Weekly: Do you IMDb?
- Wikipedia: IMDb
- IMDb History
- bizjournals: IMDB acquiring Without A Box
