İş Çevresini Genişletmek İsteyen Elime Mum Diksin
Nisan 29th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Berker • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle
İnternetin Jurassic dönemlerini yaşamış olanlar, telefon ile internete bağlanıldığı ve Superonline gibi servislerin kullanıldığını hatırlayacaklardır. Bu dönemlerde MIRC ve sonrasında ICQ gibi sosyal chat odaları ve chat programları ile kişiler etkileşim içerisinde bulunmaktaydılar. İlerleyen dönemlerde internet teknolojilerinin gelişmesi, kullanıcı sayısının hızla artması ile MSN’in ortaya çıkışı ve sohbet odalarının sayılarının artması ile birlikte, kişiler arası fiziksel mesafeler görece olarak kısalmaya başladı. Bilgisayar başından tek tıkla arkadaşlar bulduk, konuştuk, buluştuk, hatta evlendik. Facebook ile ilkokul arkadaşlarımıza kadar herkese ulaştık. Sanal sosyalleşmemiz son hızla bir bilinmeyene doğru yol alırken, bu sosyal ağ yapısını iş dünyasına uyarlama düşüncesi de geliştirilmiştir.
Sosyal Ağlarda Yeni Trend
20. yüzyılın ilk yarısına bakıldığında kitlesel üretim ve kitlesel pazarlama düşüncesinin hakim olduğunu görmekteyiz. Sonrasında ise artan rekabet ve arz bolluğu nedeni ile üretimde ve pazarlamada uzmanlaşmaya gidildiğini ve pazar bölümlemelerinin yapıldığını görüyoruz. Artık dünya daha hızlı dönüyor ve internet sektörüne baktığımızda bu sürecin daha hızlı yaşandığı ortaya çıkıyor. Yonja.com gibi herkese hitap eden sosyal ağların artık belirli kullanıcı gruplarına hitap eden yapılara dönüştüğünü anlıyoruz. Söz konusu dönüşüm, uzmanlaşma ve bölümleme; İstanbul.net gibi coğrafi anlamda olabilecek iken, bu yazıda detaylı olarak ele alınacak çember.net gibi iş dünyasına yönelik de olabilmektedir.
Çemberimde Kim Ola
Yurt dışında linkedin.com ve xing gibi benzer içerikli siteler bir süredir zaten
faaliyet göstermekteydi. Bu sosyal ağlar; genellikle iş aramak veya eleman aramak isteyenler için birer iş çevresi genişletme aracı olarak kullanılıyor. Çember.net’in kurucusu Çağlar Erol, Bilişim Danışmanlığı konusunda çalışmaya gittiği Almanya’da, linkedin.com ve xing sitelerinin kullanıcı trafiklerinden etkileniyor ve Türkiye’de bu alanda bir boşluk olduğunu görüyor. Bu boşluktan istifade etmek üzere, Türkiye’ye dönüşünde eşi Nihan Çolak Erol ile birlikte bir limited şirketi kuruyorlar. Çağlar Bey Boğaziçi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Bölümü 1997 mezunu. Nihan Hanım ise yine Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1997 mezunu.
Çağlar Bey’in bu noktada bizlere yaptığı Almanya-Türkiye karşılaştırması sonucu gözlemlerini anlatıyor. Eğer bitirilmesi gereken işler varsa gece 12’ye kadar haftanın 7 günü firmaların çalıştığını ve kimsenin de bu durumu yadırgamadığını söylüyor. Durum çok basit aslında; “bu işlerin şu tarihe kadar bitirilmesi gerekiyor” dendi mi o iş tamamlanana kadar yoğun bir çalışma temposuna ayak uyduruluyor. Çember.net’in kuruluşuna baktığımızda, Çağlar Bey’in de zaten açıkça söylediği gibi, 2 yıl boyunca sabah-akşam neredeyse 7/24 çalışılan bir dönem söz konusu. Eşi ile birlikte sitenin hem yazılımından hem iş yapısından hem de çevre ile olan ilişkilerinden sorumlu olmuşlar.
Yoğun bir çalışma döneminin ardından çember.net güzel bir trafik elde etmeye başlıyor. Üye sayısı 280000’e ulaşıyor ve artık site internet kullanıcıları tarafından bilinen ve benimsenen bir sosyal ağ haline geliyor. Bu aşamaya gelinen süreçte, 7–9 bin üye sayısına ulaştıkları 2005 yılında yaptıkları üye toplantısının ve basında çıkan haberlerin büyük etkisi oluyor. Ancak en başından beri Çağlar Bey ve eşi Nihan Hanım’ın esas olarak hedefledikleri, bir çıkış stratejisi üzerine dayalı. Çember.net’i oluşturup, benzer bir içeriğe sahip olan Xing firmasına satmak.
Çember.net’in bugünlere nasıl geldiğini daha iyi anlatmak için, o süreç ile ilgili bazı detaylara yer vermekte fayda görüyorum. Kurulum aşaması için gerekli olan yatırım maliyetini kendilerine finanse edecek bir yatırımcı bulmaları pek de kolay olmuyor. Elde dizüstü bilgisayarı aylarca firmaları geziyorlar. Çağlar Bey’in deyimiyle; “insanlar kağıt üzerinde başlamamış projelerde evlere 500000 YTL verirken, e-ticaret yatırımına 30000–40000 YTL vermiyorlar.” Business Angel diye adlandırılan yatırımcıları ikna etmek esasında e-ticaret fikrinin projelendirilmesinin birinci adımı. İdealinde öncelikle fikrinizi paylaştığınız yatırımcıları ikna etmeniz ve kaynak yaratmanız gerekli. Tüm süreçleri kısaca listelemek gerekirse:
- Yatırımcı bulmak
- Sunucu almak
- Ofis tutmak
- Yazılımcı bulmak
- Reklam vermek
Temel olarak yapılması gerekenler bunlar. Ancak yatırımcı bulamadığınız zaman ve kendi yağımızda kavrulalım dediğiniz zaman, tabi ki bu aşamalar birbirlerine giriyor.
Çemberi Genişlet Parayı Kap
Erol çifti yorucu bir çalışma döneminin ardından 2007 yılında ofislerini açıyorlar. Bu zamana kadar toplantılarını, imajlarını korumak için dışarıda yapıyorlar ve bu da onlar için bir maliyet oluşturuyor. Artık belirli bir trafiğe ve hizmet kalitesine ulaşan site, üyeliklerden gelen paralar ile birlikte kar getirmeye başlıyor. Çağlar Bey: “Eğer ileride e-ticaret sitesi kurmak isterseniz, bu fikir nasıl para kazanır sorusunu mutlaka yanıtlandırın ve yanıtınız reklam geliri olmasın” diyor. Bu aslında önemli ve farklı bir bakış açısı. Çember.net üyelik ücretleri ile kar elde ediyor. Standart üyelikler için herhangi bir ücret ödemek gerekmiyor ancak mesaj göndermek ve detaylı arama yapmak istiyorsanız altın üye olmalı, bunun için de önce altınları dökülmelisiniz.
Bu noktada işin finansal boyutunu detaylandırmak faydalı olacaktır. Çağlar Bey’in paylaştığı tecrübeler, e-ticarette başarının şansa bağlı olmadığını, sayısal hesaplamalar ile yola çıkılması gerektiğini vurguluyor. Site kurulduktan sonra ilk birkaç yıl için kar elde edemeyebileceğimizi ve bu yüzden öncelikle yeterli olacağını düşündüğünüz bir miktar parayı bir köşeye ayırmamız gerektiğini belirtiyor.
Çağlar’s Angels
Kar getiren site demek yatırımcıların ilgisi demek. Çok geçmeden Almanya’dan bir Business Angel geliyor ve azınlık hissesi satılıyor. 280 bin standart üye sayısına ulaşmış ve kendileri dahil toplam 4 çalışanı olan çember.net, sadece ücretli üye sayısı 400 bin, toplam üye sayısı 4 milyon olan Xing’e satılıyor. Kaça mı? Biraz merak edin bakalım.
Bu satış aslında bir gerçeği de ortaya koyuyor. Az para ve az kişi ile de bu iş yapılabilir ve para kazanılabilir.
Sitelerin satışları esnasında firma ile yatırımcı arasında bir pazarlık söz konusu.
Firma: Şimdi almazsan daha çok büyürüm ve sonra daha çok para isterim.
Yatırımcı: Şu an alırsam reklama çok para harcamak zorunda kalırım.
Bu pazarlık sonunda eğer bir anlaşmaya varılırsa satış gerçekleşiyor. Satış aşamasında pazarlık gücü oluşturan en önemli faktör ise üye sayısı olduğunu belirtelim. Yeterli üye sayısına ulaşmışsanız, istediğinize yakın bir fiyat kopartabilirsiniz.
Çağlar Bey’in bizlere iki önemli öğüdü var. Bunlardan birincisi: “Mutlaka bir çıkış stratejiniz olsun.” İkincisi ise “Mutlaka anonim şirket kurmaya çalışın. Bu sayede ileride şirket satışı durumunda gelir vergisi olarak 1/3’lük bir kayba uğramazsınız.”
Gelelim merak edilen rakama, çember.net kaça satıldı? Satış ile ilgili Xing’in kurucusu ve aynı zamanda yönetim kurulu başkanı Lars Hinrichs:
“Türkiye, Avrupa’daki en hızlı büyüyen ekonomilerden birine sahip. Karlı bir şirket olmasının yanında, cember.net’in bizim için diğer bir avantajı, kendini Türkiye’de kendini kanıtlamış bir marka olmasıdır. Cember.net ile çalışmayı dört gözle bekliyoruz” derken, Erol Çağlar ise “XING, online profesyonel networking alanında birinci sınıf bir servis sunarak kısa sürede tüm dünyada milyonlarca üyeye ulaştı. Türkiye’nin en başarılı web uygulamalarından biri olan cember.net’le bu birlikteliğin Türkçe konuşan profesyonellere kuruluşundan bu yana yer veren XING açısından Avrupa’da çok önemli bir stratejik adım olduğunu düşünüyorum. Seçkin cember.net üye kitlesi için de bu katılım, çok daha geniş ve global bir topluluğun bir parçası olma, ve XING’in sofistike servislerinden yararlanma olanağı anlamına geliyor. Ben cember.net için de her zaman bir rol modeli olan bu güçlü platformun tüm cember.net üyelerine yeni uluslararası fırsatlar ve profesyonel yaşamlarında çok daha büyük başarılar sunacağına inanıyorum” diye açıklamada bulunmuş.
Ocak 2008’de gerçekleşen satışın rakamı 4.36 milyon Euro. 2 kişi ile başlayıp 4 kişi ile son bulan bir proje için hiç de fena değil. Çağlar Bey bundan sonra sahip oldukları bilgi birikimi ve sermaye ile yeni fikirleri destekleyeceklerini belirtiyor. Biz de aktardığı değerli bilgiler için kendisine teşekkür ediyoruz ve parlak fikirlere sahip girişimcilerin Business Angel’ı olmasını diliyoruz.