Müziğin Kısa Tarihi ve Bugün
Mayıs 24th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Berker • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle
Müzikal aletlerin geçmişi çok çok eskidir. Yakın geçmişteki bulgular, Slovenya’daki bir Neandertal mağarasında bulunan flütün yaşının 43.000 ila 82.000 arasında olabileceğini ve bu durumda bugüne kadar bulunan en eski müzik aleti olduğunu ortaya koymaktadır. Bilinen en eski müzikal ifadelerin ise bundan tam 4000 yıl önce Ur kentinde ve Hindistan’ın Samaveda bölgesinde ortaya çıktığı tespit edilmiştir. İlerleyen dönemlerde müzik; Çin, antik Yunan ve Arap kültürlerinin de önemli bir parçası haline gelmiştir. Ortaçağ ve Rönesans Avrupa’sında müzik farklı kimlikler kazanmış, katolik kiliselerinde müzik-din etkileşimi doğmuştur. Barok dönemde ilk operalar başlamış, hemen peşinden klasik dönem ve romantik dönem gelmiştir. 20. yüzyıl da ise radyonun icadı ile kitlesel müzik yayınları başlamıştır. Sanırım radyodan sonraki dönem ile ilgili herkesin az veya çok bilgisi vardır.
Peki artık endüstrileşmiş olan müzik bugün nereye koşuyor ve değişim ne yönde gerçekleşiyor?
Time dergisinin 31 Mart 2008 tarihli sayısında, müzik endüstrisinde yaşanan değişim ve firmaların karşı karşıya oldukları yeni durum anlatılmaktadır. Müzik şirketleri 2007 yılında cirolarında %6′lık yani toplamda 19.3 milyar dolarlık kayıp yaşamışlardır. Şirketlere bu zararı yaşatan neden; fiziksel satışların azalması, buna karşın dijital satışların artmasıdır. Küresel müzik şirketlerinin satış rakamları incelendiğinde ortaya çıkan sonuç; 2004-2007 yılları arasında fiziksel satışların 21.2 milyar dolardan 19.3 milyar dolara düştüğü, dijital satışların ise 0.4 milyar dolardan 2.9 milyar dolara çıktığıdır. PricewaterhouseCoopers araştırmasına göre ise 2003-2006 yılları arasında Avrupa’daki CD fiyatlarında %4′lük düşüş yaşanmıştır. Tüm bu rakamlardaki değişim yıllara göre incelendiğinde, grafik bize bu azalış ve artışların ileride devam edeceğini söylemektedir.
Radiohead “In Rainbows” albümünde EMI ile çalışmayarak, hayranlarına şarkıları arzu ettikleri ücreti ödeyerek download edebilme imkanını sunmayı tercih etmiştir. Tüm bu değişimler ile birlikte, ayrıca son yıllarda t-shirt, konser turları gibi doğrudan albümden elde edilmeyen gelir kalemlerinde patlama derecesinde artış yaşandığı söylenebilir.
İnternetin müzik satışlarında önemli bir kanal olarak ortaya çıkışı, günümüzün dev müzik şirketlerini gelecekte daha küçük aktörlere dönüştürebilir. Tabiki bu boşluğu dolduran diğer firmalar da ileride devleşebilir. Ancak bu süreçte “format savaşları” yaşanması da söz konusu olacaktır (ör: iTunes-Apple ilişkisi). Cep telefonu devleri ise müzik dinleme alışkanlıklarındaki değişime gecikmeden cevap vermektedir. Nokia “Comes With Music” servisi ile ve LG önümüzdeki dönemde sunacağı benzer bir hizmet ile bu değişimden kazanç sağlamayı hedeflemektedirler.
Müziğin dijitalleşmesi ile ilgili önemli ortaklıkların anlatıldığı Business Week Türkiye 14. sayısında ise, Warner Music Group ve MySpace ortak girişimine yer verilmiş. “Apple ve Wal-Mart gibi perakendeciler üzerinden müzik satışı yaparak endüstrinin egemen iş modelinin ötesine geçmek” ana fikir olarak ortaya konmuştur. News Corp.‘un bir parçası olan MySpace‘in bu girişimine ileride EMI gibi firmaların da dahil olacağını öngörmek pekala mümkün. Dünya genelinde 110 milyon kullanıcısı bulunan MySpace, müzik firmaları için iyi de bir pazar sunuyor. Müzik böylelikle bedava dinlenebilecek ve firmalar da reklam gelirleri gibi diğer gelir kalemlerini paylaşacaklar. MySpace Music ortak girişiminin yanı sıra firmalar Facebook gibi sosyal ağ siteleri ile de temas halindeler.
İnsanların müzik ihtiyaçlarını internet üzerinde gidermek istemelerine şaşırmamak gerekiyor. Geçmişte buna engel olmaya çalışan firmalar sadece fiyatların düşmesine, korsan satışların artmasına ve rekabetin kızışmasına neden oldular. Ancak görünen o ki bu durum değişiyor ve işbirlikleri ile internette çeşitli müzik platformları oluşturulması hedefleniyor. Yaşanan değişimin doğal bir sonucu da müziğin daha kolay erişilebilir ve tüketilebilir olması. Ne var ki bu durum, bana göre müzik dünyasının yıldızları için bir tehdit oluşturuyor. Çünkü müziğin çabuk tüketilebilir olması, yıldızların da çabuk tüketilebilir olması anlamına geliyor.