Orkut; O Bir Brezilya Fatihi…
Mart 11th, 2008 • Uncategorized • Yazan: Tuğçe Şahin • Ekle: Haber.gen.tr' ye ekle
Şu anda Google’ın sahip olduğu, Ocak 2004 yılında faaliyete geçen orkut.com, Google bünyesinde çalışan Türk yazılım mühendisi Orkut Büyükkökten tarafından dizayn edilmiştir. Sosyal network servis alanında hizmet veren orkut.com internet ortamında üyelerine yeni arkadaşlar edinme ve/veya varolan arkadaşları ile görüşme imkanı sunmaktadır.
Önceleri ücretsiz ama sadece davetiye ile siteye üye olunabiliyorken (ki bu durum davetiyelerin eBay’de satılmasına bile yol açmıştır) Ekim 2006 itibari ile site artık davetiyesiz de hesap açabilme imkanı sunmaktadır. Üstelik kişiler G-mail veya Google hesapları ile siteye kolaylıkla giriş yapabilmektedirler. Myspace.com ve facebook.com’un sitenin en büyük rakipleri olduğunu sanırım söylemeye gerek bile yok. Aslında Msn‘in facebook.com’u satın alması ile Google’da buna rakip olarak orkut.com’u geliştirdiği söylenebilir. Orkut.com artık tamamen Google tarafından yönetiliyor. Kullanım kolaylığı ön planda olan orkut.com, facebook’tan hiç de geri kalmayacak özelliklere sahip üstelik daha sade. Her iki site de yükselişlerini sürdürüyor, görünüşe göre yükselişleri de, rekabetleride uzun bir süre devam edecek.. Orkut, Facebook’tan daha önce açılmış olmasına rağmen, şu an için dünyada beklediği ilgiyi görmese de Brezilya gibi Güney Amerika ülkelerinde, internet kullanıcıları neredeyse bu siteden çıkmıyorlar..
Rakamlar Ne Gösteriyor..?!
Orkut.com Brezilya da en çok ziyaret edilen 1., Hindistan da ise en çok ziyaret edilen 3. internet sitesi. Aslında sitenin öncelikli market hedefi Amerika olmasına rağmen Ocak 2008 site trafiğine baktığımızda bile halen %67,5’inin Brezilya’dan, %15,4’ünün de Hindistan’dan geldiğini görmekteyiz. Sitenin güncel verilerine baktığımızda ise ülkelere göre üye dağılımın ne şekilde olduğunu rahatlıkla görebiliriz… (ama ilginçtir ki, bir Türk mühendis tarafından yaratılan site için Türkiye sıralama da bile yok)
2004 yılının Ocak ayında faaliyete geçen sitenin, Temmuz 2004 sonunda üye sayısı 1 milyona, Eylül ayı sonunda ise 2 milyon hesaba ulaşmıştı. Ekim 2006 verilerine baktığımızda ise rakamlar 37 milyon üyeyi ve günlük 1.3 milyon ziyaretçiyi gösteriyordu. Ağustos 2007 itibari ile site iddaalarına bakarsak bu rakamlar çoktan 65 milyon üyeye ulaşmıştır.. Alexa verilerine baktığımızda ise site, en çok ziyaret edilen siteler arasında 10. sırada yerini alıyor. 5. sıradaki Myspace ve 6. sıradaki Facebook’un hala gerisinde kaldığını burdan da görebiliriz.. Google üzerinden ki trendler de sanırım her şeyi açıkça ortaya koymakta.. Orkut.com, yarışın biraz gerisinde…
Peki Neden Brezilya…???
Aslında sitenin neden Brezilya da böyle bir patlama yaptığı kimse tarafından kesin olarak bilinmemekte. Sebeplerden biri olarak sitenin bir zamanlar sadece davetiye ile üye kabul etmesi, haliyle üye olan Brezilyalılar’ın, diğer Brezilyalılar’ı davet etmiş olması ve böylece zincirleme bir şekilde üye olan Brezilyalı sayısının hızlıca artması gösterilebilir. 2005 yılında bir Brezilya gazetesine verdiği röportajda Orkut Büyükökten, bunun Brezilyalılar’ın arkadaş canlısı insanlar olmasından kaynaklanabileceğini söylüyor. Bir de, siteyi açtığında ilk üyelerin, Brezilyalı arkadaşları olmasına bağlıyor.
Site, Brezilya da öyle bir fenomene dönüşmüş ki, ülkede gündelik hayatı orkut.com yönlendirir olmuş. Hatta öyle popüler ki, sözlüklerin yeni baskılarına sözcük olarak girmesi bile söz konusu… Brezilya medyası, müzik grupları ve oyuncuların popülaritesini, orkut.com da onlara adanmış hayran grubu sayısına bakarak ölçüyor. Hatta Brezilya hükümeti Google’dan veri tabanını kendisi ile paylaşmasını bile istemiş, düşünün işin boyunu ne kadar büyük.. Yaklaşık %62’sinin 18-25 yaş arası gençlerin oluşturduğu böyle bir site tabiki pazarlama, satış ve ar-ge gibi alanlarda sağlayacağı fırsatlar düşünüldüğünde firmalarında gözdesi hatta kafa yorduğu bir konu haline gelmiştir. Tabi bu sadece orkut.com veya Brezilya için değil tüm bu tarz siteler ve tüm dünya markaları için geçerlidir.
Böylesine popüler olan bir site ne yazıkki Brezilya da istenmeyen sonuçlara da yol açmıştır. Site çocuk pornosu, pedofili, ırkçılık ve anti-Semitizm yanlısı gruplar için de bir çekim merkezi konumuna gelmiş fakat kurulan SaferNet Brasil adlı sivil toplum kuruluşu, orkut.com’daki insan hakları ihlallerinin izini sürerek sitedeki illegal etkinlikleri ilan edilerek önlemeye çalışılmaktadır.. Ayrıca geçtiğimiz yıllarda Brezilya hükümeti tarafından orkut.com uyarı almış ve geçici olarak faaliyetleri durdurma kararı alınmıştır. Buna gerekçe olarak güvenlik gösterilmiş, site üzerinden terörist ve illegal grupların haberleştiklerine dair bir çok kanıtta mahkemeye sunulmuştur.
Bu olumsuzlukları bir yana; peki bu popularite neden Amerika’da değil ya da neden bağımlısı duruma geldiğimiz bir Facebook kadar ülkemizde de yaygın değil.? Belki Facebook’un kategori ve gruplama mantığı ve bu konudaki başarısı nedenlerden biri olabilir. Bu özellik tabiki orkut.com’da da var fakat yapılan araştırmalar orkut.com da sahte hesapların daha çok olduğunu gösteriyor. Belki ülkemizde de eski arkadaşların bulunması konusunda ki salgın bu yüzden orkut.com’a sıçramıyordur.
Birazda Site Hakkında…
Siteye üye olan kullanıcılar, kendi profillerini oluştururken video ve resim yükleme imkanına sahipler. Ayrıca bir çok alt kriterde kendi sevdikleri davranışları belirterek daha detaylı bir profil hazırlayabilirler. Site içi arkadaş araması yapılırken profildeki özelliklere göre de arama yapma imkanı mümkündür. Ayrıca isim, grup, kominite gibi alt kriterlerde de arama yapılabilir. Kişiler ilgi alanlarına göre sınıflandırılmış meslek ve hobi grupları arasında arama yaparak değişik gruplara üye olma, kendileri ile aynı ilgi alanına sahip insanlarla tanışma fırsatı bulmaktadırlar. Sitede üyeler hakkında yorumda bulunma, anında mesajlaşma gibi imkanlar bulunmaktadır. 
Ayrıca direk olarak istenilen kelimeyi bulmaya yarayan arama motoru site içerisinde hizmet vermektedir. Üyeler grup ve kişiler hakkında oylama yapma imkanına ve forum tarzı konu başlıkları açarak tartışma imkanına sahipler. Üyeler arkadaş olarak ekledikleri diğer üyelerin bulundukları yerleri isterlerse harita üzerinde işaretleyerek dünyanın hangi bölgelerinden arkadaşları olduklarını görebilirler. Bu, görsel olarak üyelerin hoşuna gidecek bir ayrıntı olarak dikkat çeken bu uygulamadır. Google Earth ile entegre şekilde çalışan bu uygulama siteye görsellik katmaktadır.
Sitenin dizaynına baktığımızda Google esintileri görmekteyiz, nitekim sitede tasarım sadelik üzerine kurulmuş. Gerek sitenin giriş ekranı, gerekse ana sayfası kullanıcıları rahatsız edici ya da içinde kaybolmaya teşvik edici tarzda dizayn edilmemiştir. En büyük rakiplerinin, Facebook, Myspace, Friendster olduğunu belirttiğimiz site, işin temelinde rakiplerinden çokta farklı olmayan, hatta bir çok yönden de rakiplerine benzer özellikler göstermektedir. Sadece Google’ın bazı uygulamalarını siteye entegre etmesiyle rakiplerinden farklılık yarattığı söylenebilir.
Peki Orkut Büyükkökten Kimdir…???
6 şubat 1977 Konya doğumlu olan Orkut Büyükkökten, doktor bir baba (Fikret Büyükkökten) ve sınıf öğretmeni bir annenin (Gülten Büyükkökten) 2 çocuğundan biridir. Liseyi Konya Anadolu Lisesin’de 1.likle tamamlayan Büyükkökten, girdiği üniversite sınavında ülke genelinde 25. olarak derece yapmış ve Bilkent Üniversitesi‘nde bilgisayar mühendisliği bölümünü kazanmıştır. Mezun olduktan sonra Amerika’ya gitmiş ve Stanford Üniversitesi‘nde master ve doktorasını tamamlayarak Google’da çalışmaya başlamıştır. Hala da çalışma hayatına web sayfaları üzerine yaptığı çalışmalarla devam etmektedir.
Google da çalışırken sosyol iletişim servisi Orkut’u aslında Google çalışanlarına, mesailerinin yaklaşık %20’sini özel ilgi alanlarında harcayabilme imkanı veren şirket politikasından faydalanarak geliştirmiştir. Tabi bir takım rivayetlere göre de 2003 yılında Friendster sitesini Google’ın almak istediği fakat hüsranla sonuçlanan bu girişim sonrasında Orkut Büyükkökten’i transfer edip orkut.com’u kurdurduğu da söylenmektedir.. Sonuçta Orkut Büyükkökten artık Newsweek gibi bir çok derginin yer verdiği, kurduğu site ile özellikle Brezilyalılar’ın kalbini fethetmiş ve hatta ziyarete gittiği Brezilya da ulusal kahraman gibi karşılanmış bir Türk yazılım mühendisidir. Sonuçta taktire değerdir..
